Türk Sovyet İlişkilerinin Doğuşu

Dönemi yansıtma açısından en yararlı kaynak diyebilirim

“Türk-Sovyet İlişkilerinin Doğuşu Brest-Litovsk Barışı ve Müzakereleri (22 Aralık 1917-3 Mart 1918)” adlı kitap uluslararası bir antlaşmanın kitaplaştırılması açısından son derece mühim bir eser olarak karşımıza çıkmaktadır. Şahsen Osmanlı İmparatorluğu’nun ve Türkiye Cumhuriyeti’nin imzalamış olduğu her uluslararası antlaşmanın başlı başına kitaplaştırılması taraftarıyım. Zira bu tür antlaşmalar başlı başına bir mesele/konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Onun için bu tür antlaşmaların her türlü ayrıntısını bilmek çok önemlidir. Brest-Litovsk Antlaşması dönemin en önemli olayı olan I. Dünya Savaşı’nın bir parçası olarak karşımıza çıkmaktadır. Antlaşma hem Osmanlı’nın son dönemini hem de yeni kurulacak olan Türkiye Cumhuriyeti’nin doğu sınırlarının çizilmesi temelinde önemli bir konum teşkil etmektedir. Dolayısıyla Türk-Sovyet İlişkilerinin temellerine inmek için Selami Kılıç hocanın bu çalışması son derece önemli bir çalışma olarak karşımıza çıkmaktadır. Kitapta Brest-Litovsk’a dair her şeyi bulmak mümkündür. Ancak Brest-Litovsk’a katılan kişeler hakkında kısa da olsa bir bilgi verilebirdi. Yine ekler kısmında antlaşmanın 5 nüshasından birkaç sayfa örnek verilmek yerine antlaşmanın tam nüshalarının verilmesi şahsen çok daha güzel olurdu. Ancak kitabın 488 sayfa olduğunu dikkate alırsak bu iki hususun olmamasını doğal karşılarız. Ama yine de kitabın sadece uluslararası bir antlaşma ile ilgili olduğunu dikkate alırsak ilgili antlaşmanın 5 nüshasını da ekler kısmında görmemiz gerekirdi. Son olarak böylesine önemli bir çalışmanın kağıt kalitesinin son derece düşük olması hiç de hoş olmamıştır. Ama kitabın bu kalite baskısının fiyatını dikkate alırsak kitabın neden daha iyi bir kalitede baskısının yapılmadığını açıkça anlamaktayız. Velhasıl kelam konusu itibariyle son derece önemli bir çalışmayı vücuda getiren yazar Sayın Selami Kılıç’a teşekkür ederiz.