Ahmed Vefik Paşa’nın Anadolu Sağ Kol Müfettişliği

1863’te Rumeli ve Anadolu’ya olağanüstü yetkilerle müfettişler gönderilmiştir. Bu müfettişlerden biri Türk siyasi tarihinde dürüstlüğü, çalışkanlığı, daima ülkesinin menfaatini gözetmesiyle Türk milletinin gönlünde mümtaz bir yere sahip olan Osmanlı aydını ve bürokratı Ahmed Vefik Paşa’dır. Ahmed Vefik Paşa kırk altı yıl boyunca devlet hizmetinde bulunmuştur. Bu uzun devlet hizmetinin Mart 1863’ten Ekim 1864 tarihine kadar yaklaşık yirmi ay süren kısmında Anadolu Sağ Kol Müfettişliği görevini yürütmüştür. Bugüne kadar hayatı ve eserleri hakkında pek çok ilmi çalışma yayınlanmış, fakat müfettişlikle vazifeli olduğu döneme dair müstakil bir inceleme yapılmamıştır. Arşiv belgeleri ve dönemin gazeteleri temel alınarak vazifeli olduğu Anadolu Sağ Kol Müfettişliği ile bu göreve bağlı Tanzimat reformlarının taşrada uygulanmasına yönelik kazalardaki ıslahat çalışmaları kitabın konusunu oluşturmaktadır.