Novum Organum Tabiatın Yorumu ve İnsan Hakkında Özlü Sözler

Tümevarımcı mantığı epistemolojinin temeli olarak değerlendiren Bacon, Skolastiğe karşı Aydınlanmadan çok önce eleştirilere girişmişti. Bu nedenle de haklı olarak yeni çağ felsefesinin ve bilimsel ampirizmin kurucusu kabul edilir. I.Kant’ta olgunlaşmış olan epistemolojinin örnek aldığı bilim kavramının da önceli varsayılaın Bacon, doğal olaylara tarihsel olaylar arasında tam bir ayırım yaparak ‘bilim’in, kendine rastlantısal ve düzensiz olaylar yığını olarak tarihsel olayları konu edemeyeceğinin, bu nedenle de bilimin yasalar elde etmeye uygun olan doğal olgular üzerine Tarih felsefesi ile epistemolojik bağının henüz koparmamış olan genç Marx’ın “İngiliz materyalizçmi ile tüm modern deneysel bilimin gerçek atası” dediği Bacon’ın düşüncelerinin Hobbes sistematize etmiştir. Fakat Bacon ve Hobbesin ilkelerini temellendiren de Locke’dır. Fakat Bocon’ın günümüzdeki asıl önemli ideoloji kavramıyla ilgilidir. Çünkü bazı iddialara göre modern sosyal bilimlerin arakasında Bacongil idoller (putlar)yatmaktadır. Bundan başka Marksist kuramcı L.Althusser’in A.Gramsci dolayımıyla geliştirdiği “devletin ideolojik aygıtları”tezinin Bacongil idollerle ilişkisini kurmak da mümkün görünüyor. İdeoloji teriminin geniş bir felsefi “soy” kütüğü vardır. Bu soy kütüğü Bacon tarafından Epikürcü felsefenin (eidola) ‘işaretleri’ ve Locke tarafından da Platoncu (eidie) biçimleri gibi birbirine zıt iki antik kaynağa götürülür. İdeoloji konusundaki doğrudan öncülerle Bacon’a ulaşmanın hiçbir zahmeti yoktur. Elinizdeki kitapta Bacon toplumun incelenmesinde gözleme dayanan yeni bir taslağı oluşturmaya girişiyor: İnsan anlayışı şimdiye kadar Bacon’ın idol (put)olarak adlandırdığı, yanlış us dışı yaklaşımlarla karartılmıştı. Bu idoller, kabile (soy-sop) putları, mağara putları, Pazar (çarşı-Pazar) putları ve tiyatro putları olmak üzere dört çeşittir. Kabile idolleri geleneğin kutsadığı şeyleri kayıtsız şartsız doğru kabıl etmeyi içerir. Mağara idolleri, bireyin geniş bir bakış açısına ulaşmasını engelleyen kendi özel, sınırlı bakış açısıdır. Pazar yeri idolleri dile ilişkindir ve toplumsal ilişkilerin simgediri. Tiyatro idolleri, eski zamanın, hiçbir görgül temeli bulunmayan ve sadece dramatik kurgulardan ibaret olan dogmatik kavramsallaştırmalardır.