Müslümanlara gelince, onlar yedi yüzyıl boyunca entelektüel yaratıcılıkları körletilmiş, iki buçuk yüzyıldır varlıkları yabancıların siyasi entrikaları ile yutulmuş, aynı zaman sürecinde koloni güçleri ve Hıristiyan misyonerler tarafından beyinleri yıkanmış, şimdi de fukaralıkları, düşkünlükleri, yapılan yardım ve borçlarla kontrol altında tutulan, bu aydınlanma çağında bilgiden de mahrum bırakılıp, en asgari bilgi edinme mahkumiyetine çarptırılmış bir toplumdur. Bütün bu olumsuz şartlar altında, uyanmak için bir teşebbüs bile onların kahraman yüreklerinin bir işaret olacaktır.Muhtaç oldukları güç ise bizzat İslam dinamizminde mevcuttur.