Kelâm, çıkış noktası itibariyle dinî esasları savunma faaliyetidir. Ancak zaman içerisinde naslar tarafından ortaya konulan Allah ve âlem tasavvurunu ayrıntılı biçimde işleyerek sahih ve muhkem bir dünya görüşü oluşturma yönünde ilerlemiştir. Bu eser, bir yandan kökleri Hz. Peygamber dönemine kadar uzanan bu sürecin tarihsel seyrini kişiler, görüşler ve eserler üzerinden gözler önüne sermektedir. Bir yandan da bu tarihsel süreçte oluşturulan sistematiğin kendine özgü karakteristiğini ortaya koymaya çalışmaktadır.